فایروال جلوی کدام حملات به شبکه را می‌گیرد؟

طبق مطالعه‌ای در دانشگاه مریلند هر 39 ثانیه یک حمله سایبری در جهان رخ می‌دهد که در مجموع به حدود 2244 حمله در روز می‌رسد. با این تعادا حمل سایبری استفاده از راهکارهای موثر برای افزایش امنیت شبکه‌های کوچک و بزرگ و مقابله با تهدیدهایی مانند نفوذ هکرها، بدافزارها و از کار افتادن سرورها ضروری است.

یکی از مهم‌ترین ابزارهای دفاعی که می‌تواند از شبکه شما محافظت کند، فایروال است. این دیوار امنیتی نقش خط مقدم را در برابر بیشتر حملات سایبری ایفا می‌کند و ترافیک ورودی و خروجی شبکه را به‌دقت بررسی می‌کند.

در ادامه همراه ما باشید تا این موضوع را بررسی کنیم که فایروال جلوی کدام حملات به شبکه را می‌گیرد؟ و با انواع فایروال را معرفی کنیم تا بهترین انتخاب را برای شبکه سازمانی تان داشته باشید.

فایروال چیست و چگونه از شبکه محافظت می‌کند؟

فایروال یا دیوار آتش (به انگلیسی: Firewall ) نام عمومی سخت افزار یا برنامه‌هایی است که از دستیابی غیرمجاز به یک سیستم رایانه جلوگیری می‌کنند. در برخی از این نرم‌افزارها، برنامه‌ها بدون اخذ مجوز قادر نخواهند بود از یک رایانه برای سایر رایانه‌ها، داده ارسال کنند. فایروال شبکه وظیفه دارد ترافیک ورودی و خروجی شبکه را کنترل کند تا از ورود کاربران یا داده‌های غیرمجاز جلوگیری شود. از دید فنی فایروال در مرز بین یک شبکه داخلی قابل اعتماد (Trusted) و یک شبکه خارجی غیر قابل اعتماد (Untrusted) مانند اینترنت قرار می‌گیرد و هر بسته از داده (Packet) را از نظر آدرس، پورت، پروتکل و محتوای آن بررسی می‌کند. در حال حاضر دو نوع فایروال نرم افزاری و سخت افزاری وجود دارد. خرید فایروال سخت افزاری باعث حفاظت از داده‌ها، کنترل دسترسی، محافظت در برابر بدافزار، افزایش سرعت و کارایی در شبکه می‌شود و البته هزینه بیشتری نسبت به فایروال نرم افزاری دارد اما خرید آن به دلیل امکانات بیشتری که دارد، کاملاً منطقی است. فایروال سخت افزاری با داشتن قابلیت مسیریابی پایه، امکانات بیشتری نسبت به فایروال نرم افزاری در اختیارتان قرار می‌دهد.

نحوه عملکرد فایروال

نحوه جلوگیری از حملات به شبکه با فایروال به این صورت است که فایروال‌ بر اساس مجموعه‌ای از قوانین از پیش تعریف‌شده موارد امنیتی که شما تعریف می کنید، تصمیم می‌گیرد که بسته‌ها اجازه عبور داشته باشند یا خیر. برخی فایروال‌های مدرن وضعیت هر اتصال شبکه را نیز بررسی می‌کنند تا حملات پیچیده‌تر را شناسایی کنند. همچنین در سطح بالاتر، فایروال‌ها می‌توانند ترافیک برنامه‌ها (مثل HTTP یا FTP) را نیز تحلیل و از نفوذ بدافزارها جلوگیری کنند.

انواع فایروال

فایروال ها به دو نوع سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تقسیم می‌شوند. فایروال نرم‌افزاری روی سیستم‌عامل‌ها یا سرورها نصب می‌شود (مثل Windows Defender Firewall) و برای کاربران خانگی یا شبکه‌های کوچک مناسب است و فایروال سخت‌افزاری به‌صورت مستقل و فیزیکی در مرز شبکه نصب می‌شود. این نوع فایروال به دلیل توان پردازشی بالاتر، امنیت بیشتر و عملکرد پایدارتر برای شرکت‌های بزرگ، سازمان‌ها و دیتاسنترها بهترین گزینه محسوب می‌شود و گاهی به صورت تنها و گاهی نیز به شکل ترکیبی با فایروال نرم‌افزاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مزیت‌ها باعث شده تا قیمت فایروال سخت‌افزاری در اغلب موارد از مدل‌های نرم‌افزاری بیشتر باشد.

انواع حملات سایبری که فایروال جلوی آن‌ها را می‌گیرد

نحوه جلوگیری از حملات به شبکه با فایروال به نوع و ماهیت هر حمله بستگی دارد به همین دلیل لازم است با توجه به ساختار شبکه سازمانی و تهدیداتی که احتمال وقوع آن‌ها بیشتر است، فایروال مناسبی انتخاب شود. به‌طور کلی فایروال‌ها می‌توانند از بروز حملات زیر جلوگیری کنند:

حملات DoS و DDoS (حمله به سرورها برای از کار انداختن سرویس)

در این نوع حملات هکرها با ارسال حجم زیادی از درخواست‌ها به سرور باعث از کار افتادن سرویس‌ها می‌شوند. در این حملات نقش فایروال شبکه تشخیص حجم غیرعادی ترافیک و مسدودسازی آدرس‌های مشکوک پیش از رسیدن درخواست‌ها به سرور اصلی است.

حملات Brute Force (رمزگشایی با آزمون و خطا)

در این روش مهاجم با امتحان کردن هزاران رمز عبور مختلف سعی در ورود غیرمجاز به شبکه شما را دارد اما فایروال با محدودسازی نرخ تلاش برای ورود (Rate Limiting) و مسدود کردن IPهایی که چندین بار ورود ناموفق داشته‌اند، مانع از پیشروی این حمله شود.

حملات Spoofing (جعل هویت IP یا MAC)

در حملات جعل هویت یا Spoofing، هکر با جعل آدرس IP یا MAC خود وانمود می‌کند که یک کاربر مجاز است. فایروال در این حملات با بررسی تطابق آدرس‌های واقعی با هدر بسته‌های داده و جلوگیری از عبور بسته‌های جعلی از ورود هکر جلوگیری می‌کند.

حملات Malware و Trojan (بدافزارها و تروجان‌ها)

بدافزارها و تروجان‌ها اغلب از طریق ایمیل، فایل یا مرورگر وارد شبکه می‌شوند. نقش فایروال در این حملات، تحلیل محتوای بسته‌ها و شناسایی امضاهای شناخته‌شده بدافزارها با استفاده از DPI (مخفف Deep Packet Inspection) است. DPI نوعی فناوری است که محتوای کامل بسته‌های داده در شبکه را بررسی می‌کند تا تهدیدات امنیتی را شناسایی کند.

حملات Port Scanning (اسکن پورت‌ها برای یافتن نقاط ضعف)

در حملات اسکن پورت هکر پورت‌های شبکه را یک به یک اسکن می‌کند تا نقاط ضعف احتمالی را پیدا کند. فایروال در این حالت با شناسایی الگوهای رفتاری غیرعادی در پویش پورت‌ها و بستن ارتباط قبل از شروع نفوذ از پیشرفت هکر جلوگیری می‌کند.

حملات Phishing و Web-based

در این روش‌ هک کاربر از طریق لینک‌ها یا صفحات جعلی فریب داده می‌شود تا اطلاعات خود را وارد کند. نقش فایروال در این حالت، جلوگیری از دسترسی کاربران به دامنه‌ها یا URLهای مشکوک و مسدودسازی ترافیک HTTP یا HTTPS آلوده است.

نفوذ از طریق Remote Access ناامن

اگر اتصالات از راه دور بدون رمزنگاری مناسب برقرار شوند، مهاجمان می‌توانند از آن‌ها برای ورود به شبکه استفاده کنند. فایروال با کنترل پروتکل‌های دسترسی از راه دور، بررسی صحت گواهی‌نامه‌ها و محدودسازی دسترسی کاربران به بخش‌های خاص شبکه مانع از این کار می‌شود.

چگونه فایروال جلوی حملات به شبکه را می‌گیرد؟

فایروال‌ها فارغ از نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری بودن، از مجموعه‌ای از تکنیک‌های ترکیبی برای شناسایی تهدیدات استفاده می‌کنند که عبارتند از:

• فیلترینگ بسته‌ها (Packet Filtering): فیلتر کردن بسته‌ها بر اساس آدرس IP، پورت یا پروتکل
• بازرسی حالت‌دار (Stateful Inspection): تحلیل وضعیت جلسات ارتباطی و تشخیص ارتباطات غیرمجاز
• بازرسی عمیق بسته‌ها (DPI): بررسی محتوای واقعی داده‌ها برای شناسایی بدافزارها، تروجان‌ها و حتی دستورات مخرب در پروتکل‌هایی مثل HTTP یا FTP
• تحلیل در لایه کاربرد (Application Layer Filtering): بررسی محتوای ترافیک در سطح برنامه و جلوگیری از حملات وب
• سیستم‌های تشخیص و پیشگیری نفوذ (IDS/IPS): تشخیص الگوهای حمله در زمان واقعی و جلوگیری خودکار از نفوذ
• هوش تهدید و یادگیری ماشین (Threat Intelligence & Machine Learning): استفاده از ) از هوش مصنوعی درفایروال‌های نسل جدید (Next-Gen Firewalls برای تشخیص رفتارهای غیرعادی استفاده و حملات ناشناخته

فایروال سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری؟ کدام گزینه بهتر است؟

از آنجایی که نحوه جلوگیری از حملات به شبکه با فایروال در دو نوع سخت‌افزاری و نرم‌افزاری با یکدیگر متفاوت است در جدول زیر مقایسه ای از تفاوت های کلیدی در انواع فایروال را می توانید ببینید:

جمع‌بندی

فایروال یکی از اصلی‌ترین ابزارهای امنیتی شبکه است که با بررسی ترافیک ورودی و خروجی، از انواع حملات سایبری از جمله DDoS، Brute Force، Spoofing، Malware و Phishing جلوگیری می‌کند. از میان دو نوع فایروال، فایروال‌های سخت‌افزاری برای سازمان‌ها و دیتاسنترها گزینه‌ای مطمئن‌تر و قدرتمندتر هستند و فایروال‌های نرم‌افزاری بیشتر برای محیط‌های کوچک‌تر کاربرد دارند. در نهایت، به یاد داشته باشید که انتخاب نوع فایروال باید بر اساس اندازه شبکه، سطح امنیت موردنیاز و بودجه مورد نظر شما صورت گیرد تا فایروال بتواند به خوبی از شبکه شما در مقابل حملات مختلف محافظت کند.